03sep

Het team is hecht. De sfeer informeel. Er zijn volop ontwikkelmogelijkheden en natuurlijk krijg je een marktconform salaris. Klinkt goed. Alleen: waar werk ik eigenlijk?

Open voor de grap eens tien vacatures.

Haal de bedrijfsnaam erboven weg en probeer daarna te raden welke vacature bij welk bedrijf hoort.

Succes.

Waarschijnlijk kom je termen tegen als dynamische werkomgeving, enthousiast team, ruimte voor ontwikkeling, hands-on mentaliteit en natuurlijk die onvermijdelijke informele werksfeer.

Bij het ene bedrijf bouwen ze machines.

Bij het andere verkopen ze verzekeringen.

Nummer drie zoekt een heftruckchauffeur.

Maar gek genoeg werken ze allemaal in datzelfde enthousiaste team met korte lijnen en volop ruimte om jezelf te ontwikkelen.

En sinds de komst van generatieve AI is het wel héél makkelijk geworden om zo’n vacature te maken.

Functietitel erin.

Paar eisen erbij.

Druk op enter.

Klaar.

Of toch niet?

Een hele werkdag cadeau

Laten we eerst iets rechtzetten: AI is fantastisch voor recruitment.

LinkedIn onderzocht voor zijn Future of Recruiting-rapport meer dan duizend talentprofessionals en miljarden datapunten. In 2025 gaf 37 procent van de Europese recruitmentorganisaties aan generatieve AI al actief te integreren of ermee te experimenteren. In de Benelux verwachtte 75 procent van de TA-professionals dat AI de manier waarop organisaties mensen aannemen zal veranderen. (⁠LinkedIn)

En wie AI daadwerkelijk gebruikt, bespaart volgens LinkedIn gemiddeld ongeveer 20 procent van zijn werkweek.

Een hele werkdag.

Daar ga ik dus echt niet tegenin.

Ook SHRM ziet dezelfde beweging. In onderzoek onder recruitment executives uit 2026 verwacht 92 procent dat generatieve AI vaker zal worden gebruikt voor het maken van functieomschrijvingen en recruitmentcontent. Het schrijven en verbeteren van job descriptions behoort nu al tot de meest gebruikte AI-toepassingen binnen HR. (⁠shrm.org)

Kortom: AI gaat niet meer weg.

Gelukkig maar.

Maar er is wel iets geks aan de hand.

AI kent jouw bedrijf niet. Toch laten we het de cultuur beschrijven.

Daar zit voor mij de crux.

ChatGPT is nog nooit op maandagochtend bij jullie binnengelopen.

Het weet niet dat Peter van logistiek iedere nieuwe collega de eerste week onder zijn hoede neemt.

Het weet niet dat jullie directeur gewoon tussen de medewerkers luncht.

Het weet niet dat het om half acht ’s ochtends een enorme teringherrie is op de werkvloer, maar dat iedereen elkaar helpt zodra er iets misgaat.

Het weet niet dat de manager nogal direct is.

Of dat de helft van het team al langer dan tien jaar bij het bedrijf werkt.

Of dat er iedere vrijdag iemand naar de snackbar rijdt en steevast de helft van de bestelling vergeet.

En misschien is dat allemaal wel veel interessanter voor een kandidaat dan dat jullie een dynamische organisatie met een informele cultuur zijn.

Toch voeren we AI vaak een functietitel, vijf werkzaamheden en een rijtje functie-eisen.

En vervolgens vragen we:

“Kun je hier een aantrekkelijke vacature van maken?”

Natuurlijk kan dat.

AI vult de gaten keurig voor ons op.

Het maakt de tekst vloeiend. Positief. Inclusief. Professioneel. Correct.

En soms ook zo glad dat je er met natte sokken overheen kunt glijden.

Maar is AI wel de boosdoener?

Nee.

Of in ieder geval: niet helemaal.

Want dit is misschien wel het ongemakkelijke deel van het verhaal.

AI kent jouw bedrijf niet. Maar jij wel.

Als jij AI niets vertelt over de mensen, de sfeer, de leidinggevende, de irritaties, de humor, de werkdruk en waarom medewerkers er na tien jaar nog steeds werken, kan AI daar ook geen authentieke vacature van maken.

Dan krijgt AI eigenlijk een onmogelijke opdracht:

“Hier heb je zeven bullets. Maak er iets menselijks van.”

En vervolgens vinden wij het vreemd dat het resultaat generiek klinkt.

Daarmee is AI misschien niet de oorzaak van saaie vacatures.

Het heeft vooral de makkelijkste route naar een saaie vacature een stuk korter gemaakt.

Perfect is niet hetzelfde als aantrekkelijk

Dat is interessant, want wetenschappers beginnen inmiddels ook te onderzoeken wat AI-geschreven vacatures met kandidaten doen.

Een in 2026 gepubliceerd onderzoek in Personnel Review legde deelnemers verschillende soorten vacatures voor: echte vacatures, door experts geschreven vacatures en AI-gegenereerde vacatures. De onderzoekers keken vervolgens onder andere naar aantrekkelijkheid, ervaren fit, informatiewaarde en de intentie om op een baan door te gaan. (⁠sciencedirect.com)

Alleen al dat dit inmiddels onderwerp van experimenteel onderzoek is, zegt iets.

Een vacature is namelijk niet simpelweg een lijstje informatie.

Het is een signaal.

Hoe je schrijft, wat je vertelt en vooral wat je níét vertelt, zegt iets over de organisatie achter de tekst.

En precies daarom moeten we oppassen met perfectie.

Een kandidaat hoeft niet per se te lezen dat alles fantastisch is.

Die wil weten waar hij terechtkomt.

Misschien is het bij jullie soms chaotisch.

Zeg dat dan.

Misschien is de leidinggevende behoorlijk direct.

Prima.

Misschien moet iemand in december echt niet zeuren over overwerken, maar kan hij in juli op vrijdagmiddag om drie uur naar huis.

Interessant.

Misschien hebben jullie helemaal geen hip kantoor, geen padelabonnement en geen barista die havermelk opschuimt.

Maar wel collega’s die voor elkaar invallen wanneer thuis de boel in de soep loopt.

Dát is cultuur.

Niet: “Bij ons staat de mens centraal.”

Ga eerst eens praten

Daarom zou mijn advies niet zijn om te stoppen met AI.

Integendeel.

Gebruik het.

Laat AI je tekst korter maken. Laat het clichés zoeken. Laat het vragen stellen. Laat het controleren of je vacature begrijpelijk is. Laat het drie openingen bedenken. Vraag waar informatie ontbreekt.

Maar doe één ding voordat je begint.

Loop naar de afdeling waarvoor je werft.

Ga zitten.

Drink koffie.

En vraag:

“Waarom werk jij hier eigenlijk nog?”

Vraag wat iemand irritant vindt.

Vraag wat nieuwe collega’s altijd verbaast.

Vraag wanneer er voor het laatst ontzettend gelachen is.

Vraag wat de leidinggevende anders doet dan zijn voorganger.

Vraag waarom iemand hier wél past.

En vooral ook waarom iemand hier absoluut níét gelukkig gaat worden.

Daar zit je vacature.

Niet in de prompt.

Misschien moeten we AI juist méér gebruiken

En daar zit de ironie.

Misschien gebruiken we AI helemaal niet te veel voor vacatures.

Misschien gebruiken we het verkeerd.

We gebruiken het om sneller woorden te produceren, terwijl we het juist zouden kunnen gebruiken om betere vragen te stellen.

LinkedIn ziet die verschuiving eigenlijk al. Terwijl AI steeds meer routinetaken overneemt, worden menselijke vaardigheden in recruitment juist belangrijker. In hun onderzoek nam de vraag naar recruiters met vaardigheden rond relationship development zelfs sterk toe. (⁠LinkedIn)

Dat klinkt bijna tegenstrijdig.

Hoe meer technologie we krijgen, hoe belangrijker het menselijke deel wordt.

Maar eigenlijk is het volkomen logisch.

AI kan in tien seconden een keurige vacature produceren.

Iedere recruiter kan dat inmiddels.

Dus daar zit straks nauwelijks nog onderscheid.

Het onderscheid zit in wat je AI voert.

In de gesprekken die eraan voorafgingen.

In de details die niemand anders kent.

In het lef om niet alles mooier te maken dan het is.

En misschien zelfs in een zin die grammaticaal nét niet perfect is, maar wel precies klinkt zoals het bedrijf voelt.

Dus nee.

ChatGPT heeft de ziel niet uit de vacature gehaald.

Dat zou ook wel erg makkelijk zijn.

De echte vraag is veel ongemakkelijker:

Hebben wij nog wel de moeite genomen om die ziel erin te stoppen?